ඇත්තට ම අපි අම්මට, තාත්තට (අප්පච්චිට) කොයිතරම් ආදරෙයිද? අපේ හිතේ ඒ දෙන්නා ගැන තියෙන ආදරය, ගෞරවය ගැන කෙළවරක් අපිට හිතාගන්න බැහැ. අපි මව්කුසට ආව දවසේ ඉඳලා, අපි මේ ලෝකෙ එළිය දකිනකල් ම අම්මා කොයිතරම් පරෙස්සම් වෙනවා ඇතිද? අප්පච්චි, අම්ම ව කොයිතරම් පරෙස්සම් කරනවා ඇතිද? අපි ඉපදුනාට පස්සෙ ලස්සන මලක් පරෙස්සම් කරනවා වගේ, අඩුම තරමේ මැස්සෙක්, මදුරුවෙක් වත් ඇඟේ වහන්නෙ නැතිවෙන්න අපි ව බලාගන්නවා. ඒ අතරේ අපිට ලෙඩක් දුකක් හැදුණොත් දිවා රෑ නොබලා වෙහෙස වෙලා අපි ව සනීප කරනවා. ඇවිදගන්න පුළුවන් වෙන කාලේ ඉඳන් වගේ ම ඊළඟට හොඳ අධ්යාපනයක් දීලා, තව හොඳ විවාහයකුත් කරලා දීලා විතරක් එයාලා නවතින්නෙ නැහැ. සමහර වෙලාවට දරුවොන් ගේ දරුවොත් බලාගන්නෙ ඒ අය. බලාගෙන ගියා ම දෙමව්පියෝ අපිට කොයිතරම් නම් උපකාර කරනවද? හැබැයි අපි මොහොතකටවත් හිතුවද ඒ කළ උදව් වලට ප්රති උපකාර කරන්නෙ කොහොමද කියලා? සමහරු කියයි වයසට ගියා ම කන්න බොන්න දීලා ලෙඩට බෙහෙත් අරන් දීලා බලාගන්නවා කියලා. තව කියයි උපන්දිනේට/ අවුරුද්දට තෑගි බෝග දීලා කියලා... ඔව්! හරි. ඒවා ගොඩක් හොඳ සිරිත්. හැබැයි එහෙම කළ පමණින් අපිට ප්රති උපකාර කරලා සෑහීමකට පත්වෙන්න පුළුවන්ද? හැබැයි ඒකට ඔව් හරි නෑ හරි පිළිතුර ලැබෙන්නෙ අපේ දැනුමේ හැටියටයි. අන්න එතැන තමයි ගැටළුව තියෙන්නෙ අපි හරියටම හරි ද කියලා.
බුදුරජාණන් වහන්සේ පෙන්වා දෙනවා, යම් දරුවෙක් තමන්ගේ අම්ම තාත්තා දෙන්නා තමන්ගේ උරහිස් මත්තේ තබාගෙන අවුරුදු සීයක් පුරාවටම ඇප උපස්ථාන කළත්... ඒ දරුවා, දෙමාව්පියන් උරහිස් මත්තේ තබාගෙන අවුරුදු සීයක් උදව්කරනව. කන්න බොන්න දෙමින් සලකනව. ඒ දෙමව්පියෝ මළ පහ කිරීම් පවා කරන්නෙ උරහිස් මත්තේ ඉඳගෙනම යි. මේ ආකාරයෙන් දෙමාපියන්ට සැළකුවා වුනත්, ඒ දෙමාපියන්ගෙන් ලැබුණ උපකාරයට ප්රතිඋපකාර දක්වලා අවසන් කරන්න ලැබෙන්නේ නෑ කියල.
ඇත්තටම බැලුවොත් අපි දෙමව්පියන් ට අපි ණයගැතියි නේද. එතකොට අපිට ප්රති උපකාර කරන්න/ ණය ගෙවන්න ක්රමයක් තියෙනවද? ඔව් තියෙනවා. එහෙනම් ඒ මොකක්ද? ඒක තමයි මම මේ කියන්න යන්නේ. අපිට පුළුවන් නම් ශීලයක පිහිටලා නැති දෙමව්පියන් ව ශීලයේ පිහිටුවන්න, ඒක දෙමව්පියන්ට කරන්න පුළුවන් ලොකු උපකාරයක් කියලා බුදුරජාණන් වහන්සේ පෙන්වලා දෙනවා. පන්සිල් සමාදන් වෙලා ඒවා ආරක්ෂා කරන්න දෙමව්පියන් ව උත්සහ කරවන්න පුළුවන් නම්, එහෙමත් නැත්තම් උතුම් අටසිල් හී පිහිටුවන්න/ මාර්ගය පෙන්නලා දෙන්න පුළුවන් නම් ඒක ඒ අයට කරලා දෙන ලොකු ම උදව්වක්.
බුදුරජාණන් වහන්සේ ගැන, ධර්මය ගැන, ශ්රාවක සංඝයා ගැන ශ්රද්ධාවක් නැති දෙමව්පියන් ට ශ්රද්ධාව ඇතිකරගන්න උදව් කරන්න පුළුවන් නම්! ඒකත් ලොකු උපකාරයක්. ඒ වගේම, දෙමාපියන් දන් පැන් දෙන්න පොළඹවනවා නම්, දන් පැන් දෙන්න දෙමාපියන් උනන්දු කරනවා නම්, අන්න ඒකත් දෙමාපියන්ට කරන ලොකුම උපකාරයක්. ලෝභය දුරුකරන්න, අත්හැරීම කියන ගුණය වැඩිදියුණු කරගන්න උපකාර කරන්න කරන්නෝන. ඒක ඒ අයට ලොකු ලැබීමක්. ප්රඥාව මෙහෙයවන්නෙ නැති දෙමව්පියන්ට ප්රඥාව මෙහෙයවන්න උදව් කරන්න අපිට පුළුවන් නම් තමයි ඇත්තට ම අපි දෙමව්පියන්ට ආදරේ අය වෙන්නෙ. ධර්මය ගැන දැනුම අඩු දෙමව්පියන් ව දහම් දැනුමේ පිහිටුවන්න අපි උත්සහවත් වෙන්න ඕන. ඒ අයවත් දහමේ හැසිරෙන්න පොළඹවන්න ඕන.
එ නිසා අපි හැමෝම අපිට ගොඩක් උපකාර කල, අපිට ප්රමාණ රහිත වූ උපකාර කළ, අපේ දෙමාපියන්ට උපකාර කරන්න දක්ෂ වෙන්න ඕන. ඒ සඳහා කවුරුත් දෙමාපියන් කෙරෙහි ඉතාම කරුණාවෙන්, ඉතාම ගෞරවයෙන් යුක්තව, සෙනෙහසින් යුක්තව, ඒ සැබෑම උපකාරය කරන්නෝන. සැබෑ උපකාරය තමයි ඒ. දෙමාපියන් තෙරුවන් කෙරෙහි සමාදන් කරවල, තෙරුවන් කෙරෙහි දෙමාපියන් තුළ ප්රසාදය උපදවල දෙන්න අපි මහන්සි ගන්න ඕන. සිල්වත් ජීවිතයක් ගත කරන්න දෙමව්පියන්ට උදව් කරන්න ඕනෙ. ඒ වගේම දෙමාපියන් තුළ මසුරුකම දුරුවෙන ආකාරයට, දන් පැන් දීම පිළිබඳව උනන්දුව ඇතිකරවන්න ඕන. කැමැත්ත උපදවල දෙන්න ඕන.
ඒ විදිහට දෙමාපියන්ට මේ ජීවිතය වාසනාවන්ත කරගන්න කියලා දුන්නොත්, දරුවන් විදිහට දෙමාපියන්ට ඇත්ත ම උපකාරය කළ අය බවට පත්වෙනව. ණය ගෙව්ව අය බවට පත්වෙනවා. මේ විදිහට අපි දෙමාපියන්ට උපකාර කළොත්, එමඟින් අපේ ජීවිතයටත් විශාල පිනක් රැස්වෙනව. ඒ විදියට බැලුව ම අපිත් යහපත කරගෙන, දෙමාපියන්ටත් සැබෑම යහපත උපදවල දෙන්න තරම් හැකියාව අපට ලැබෙනවා. හැබැයි ඉතින් මේක කරන්න බෑ අපි මේ මාර්ගයේ යන්නෙ නැතුව. අර කවියකුත් තියෙන්නෙ "ඔවා දෙනු පර හට, තමා සම්මතෙහි පිහිටා සිට" කියලා. ඒ නිසා අපි මේ මාර්ගයේ ගමන් නොකර එහෙම දෙමව්පියන්ට උදව් කරන්නත් අමාරුයි. …කිසිම දෙයක් නොදන්න, නොතේරෙන අය විදියට මේ ලෝකෙට ආව අපි ට දෙමව්පියන්ගේ උපකාර නොලැබුණා නම් අපි අසරණ වෙනවා. නමුත් අපේ දෙමව්පියන් අපි ව එහෙම අසරණ කළේ නැති නිසා ම අපෙත් යුතුකම තමයි එයාලවත් අසරණ නොකරන එක. ඒකට අපිට කරන්න පුළුවන් දේ තමයි කලින් කිව්වෙ. එහෙම අපිට කරන්න බැරිවුණොත් එයාලා සසරේ අසරණ වෙන්නත් පුළුවන් නේද? ඒ හින්දා දෙමව්පියන් ව ශ්රද්ධාවේ, ශීලයේ, දම් දැනුමේ, දන්දීමේ, ප්රඥාවේ පිහිටුවන්න අද ම හිතාගන්න.
මේ දේ දේශනා කරලා ඒක බුදුරජාණන් වහන්සේ ක්රියාවෙන් ම සනාථ කළා. ගිහි කාලයේ තමන් වහන්සේ ගේ උපතින් දින 07කට පස්සෙ කළුරිය කළ මව වුණ මහා මායා දේවිය ඒ වෙද්දි හිටියේ තුසිත දිව්ය ලෝකයේ මාතෘ දිව්යරාජයා විදියට උපත ලබලා. බුදුරජාණන් වහන්සේ බුද්ධත්වයෙන් පසු ව ගෙවුණු සත් වෙනි වස් කාලයේ දි තව්තිසාවට වැඩම කරලා මාතෘ දිව්යරාජයා ඇතුළු පිරිසට අභිධර්මය දේශනා කරනවා. එයින් ම මාතෘ දිව්යරාජයා සෝවාන් ඵලයට පත්වෙනවා. ඒ වගේ ම පිය රජතුමා වුණ සුද්ධෝදන රජතුමා මරණ මංචකයේ ඉද්දි බුදුරජාණන් වහන්සේ එතැනට වැඩම කරලා සුද්ධෝදන රජතුමාට ධර්මය දේශනා කරනවා. එහිදී සුද්ධෝදන රජතුමා උතුම් වූ අර්හත්වය සාක්ෂාත් කරගෙන පිරිනිවන් පානවා. ඒ විදියට තමයි බුදුරජාණන් වහන්සේ සිය මව්පියන්ට කෘතගුණ සැලකුවේ.
බුදු සසුනේ වැඩ සිටිය උතුම් රහතන් වහන්සේලා අතරින් අග්රස්ථානයේ වැඩ සිටිය ප්රඥාවන්තයන් අතරින් අග්ර වූ සාරිපුත්ත මහරහතන් වහන්සේ ඇතුළු රේවත, චුන්ද, චාලා, උපචාලා, සිසුපචාලා ආදී සහෝදර සහෝදරියන් සත්දෙනා ම බුදු සසුනේ උතුම් දායාදය ලබාගෙන හිටියත් සාරිපුත්ත මහරහතන් වහන්සේ පරිනිර්වාණයට ළං වෙද්දිත් ඒ අයගේ මව වුණ සාරි බැමිණිය හිටියේ තවමත් බ්රහ්මයා වන්දනා කරමින් මිථ්යාදෘෂ්ඨික ව. මේ බව දැනගත්ත සාරිපුත්ත මහරහතන් වහන්සේ, බුදුරජාණන් වහන්සේ ගෙන් අවසර ලබාගන්නවා තමන්ගේ උපන් ගමේදී පිරිනිවන් පාන්නට. දැඩි ලෙස රෝගාතුර වුණ සාරිපුත්ත මහරහතන් වහන්සේ තමන්ගේ බාල සොයුරු චුන්ද ස්වාමින් වහන්සේ සමඟින් උපන් ගම වුණ නාලක ගමට වැඩම කරලා නිවසට වඩිනව. සාරිපුත්ත මහරහතන් වහන්සේ ගේ අර්හත්වය ගැන නොදන්නා සාරි බැමිණිය, බුදු පුතුන්ට නිග්රහ කරන ගමන් ම තමන්ගේ පුත්රයා වුණ නිසා ම රෝගාතුර වූ සාරිපුත්ත මහරහතන් වහන්සේ ට නිවසේ ප්රත්ය පහසුකම් දෙනවා. එදා මධ්යම රාත්රියේ සතර දිශාවෙන් මහා එළි හතරක් ඇවිල්ලා ආයෙත් ගියා. ඉතින් සාරි බැමිණිය අහනවා පුතණුවනි මොනවද ඒ මහා එළි හතරක් ආවේ කියලා. සාරිපුත්ත මහරහතන් වහන්සේ කියනවා ඒ තමයි මට උපස්ථාන කරන්න ආව සතරවරම් දෙවිවරු. ඒ අයව මම හරවලා යැව්වා, මට උපස්ථානයට භික්ෂූන් වැඩ ඉන්න බව කියලා. තවත් රෑ වෙද්දි ඊටත් වඩා ප්රභාමත් එළියක් ඇවිත් ගියා. ආයෙමත් සාරි බැමිණිය අහනවා මොකක්ද පුතණුවනි ඒ මහා එළිය කියලා කියලා. සාරිපුත්තයන් වහන්සේ පිළිතුරු දෙනවා ඒ මට උපස්ථාන කරන්න ආව ශක්ර දේවේන්ද්රයා කියලා.
මධ්යම රාත්රිය වෙද්දි පළාත ම ඒකාලෝක කරමින් මහා ආලෝකයක් නිවසට ඇවිත් ගියා. සාරි බැමිණිය අහනවා මොකක්ද ඒ එළිය කියලා. සාරිපුත්තයන් වහන්සේ පිළිතුරු දෙනවා ඒ මට උපස්ථාන කරන්න ආව මහා බ්රහ්මයා කියලා. ඒක ඇහුව සාරි බැමිණිය හිතනවා මම ගෞරවයෙන් මෙච්චරකල් වැඳ වැඳ හිටිය මහා බ්රහ්මයත් මගේ පුතාට වන්දනා කරනවා නේ, මගේ පුතා මහා බ්රහ්මයාටත් වඩා ශ්රේෂ්ඨයෙක් නේ කියලා. ඇගේ මිථ්යාදෘෂ්ඨිය/මානය එයින් ම දුරු වෙනවා. ඊටපස්සෙ සාරිපුත්ත මහරහතන් වහන්සේ තමන්ගේ මවට ධර්මය දේශනා කරලා සෝවාන් ඵලයට පත් කරමින් ම පිරිනිවන් පානවා. ඒ සාරිපුත්ත මහරහතන් වහන්සේ තමන් වහන්සේ බිව් මව්කිරි වලට කෘතගුණ දැක්වූ විදියයි.
මධ්යම රාත්රිය වෙද්දි පළාත ම ඒකාලෝක කරමින් මහා ආලෝකයක් නිවසට ඇවිත් ගියා. සාරි බැමිණිය අහනවා මොකක්ද ඒ එළිය කියලා. සාරිපුත්තයන් වහන්සේ පිළිතුරු දෙනවා ඒ මට උපස්ථාන කරන්න ආව මහා බ්රහ්මයා කියලා. ඒක ඇහුව සාරි බැමිණිය හිතනවා මම ගෞරවයෙන් මෙච්චරකල් වැඳ වැඳ හිටිය මහා බ්රහ්මයත් මගේ පුතාට වන්දනා කරනවා නේ, මගේ පුතා මහා බ්රහ්මයාටත් වඩා ශ්රේෂ්ඨයෙක් නේ කියලා. ඇගේ මිථ්යාදෘෂ්ඨිය/මානය එයින් ම දුරු වෙනවා. ඊටපස්සෙ සාරිපුත්ත මහරහතන් වහන්සේ තමන්ගේ මවට ධර්මය දේශනා කරලා සෝවාන් ඵලයට පත් කරමින් ම පිරිනිවන් පානවා. ඒ සාරිපුත්ත මහරහතන් වහන්සේ තමන් වහන්සේ බිව් මව්කිරි වලට කෘතගුණ දැක්වූ විදියයි.
කැමතිද දැනගන්න අපිට මේ තාක් සසරේ කොයිතරම් අම්මලා, තාත්තලා ඉඳලා තියෙනවද කියලා දැනගන්න... කැමතියි නේද? ඒ කාලේ මිනිස්සුත් ඒක දැනගන්න කැමතිවෙලා තියෙනවා අපි වගේ ම. ඒ නිසා ම වරක් බුදුරජාණන් වහන්සේ වරක් දේශනා කළා පොළවේ තියෙන ගල් කැට එක බැගින් අරගෙන ඒ එකක් එකක් ගානේ, "මේ ගල් කැටය මේ ජීවිතේ අම්මා වෙනුවෙන්... මේ ගල් කැටේ කලින් ජීවිතේ අම්මා වෙනුවෙන්... " කියලා වෙන්කරගෙන යද්දි ලෝකෙම තියෙන ගල් කැට ප්රමාණය ඉවර වුණත් සසර පුරාවට ම අපිට ඉඳලා තියෙන මව්වරු ප්රමාණය කෙළවරක් නැහැ. ඒ වගේ ම පොඩි කොටු කැබලි අරගෙන කෑල්ල කෑල්ල කඩලා "මේ ගල් කැටය මේ ජීවිතේ අප්පච්චි වෙනුවෙන්... මේ ගල් කැටේ කලින් ජීවිතේ අප්පච්චි වෙනුවෙන්..." විදියට වෙන් කරගෙන යද්දි කෝටු කෑලි ප්රමාණය ඉවරවුණත් සසරේ හිටිය පියවරු නම් නිමක් නෑ කියලා දේශනා කරනවා.
පසුවදන: මේ ටික දවසකට කලින් පටන් ගත්ත ආයුෂ ගැන ලියැවෙන විශේෂ සටහන් මාලාවේ කොටසක් නෙවෙයි. බිනර පුන් පෝය දවස වෙනුවෙනුයි මේ සටහන. මේ ගැන ලියන්න ගොඩක් කලින් හිතාගෙන හිටියත් දවසින් දවස කල් ගිහින් අද තමයි ලියැවුණේ...පින්වත් නාවලපිටියේ අරියවංශ ස්වාමින් වහන්සේ ගේ දේශනාවකුත් උදව් කරගත්තා මේක ලියන්න. පින්තූරේ ගත්තේ හසිත ගේ බ්ලොග් එකෙන්! කොහොමද අළුත් ඇඳුම? වැඩ ඉවරත් නෑ ඒකේ. ඒ නිසා අඩුපාඩු ත් කියන්න. අකුරු එහෙම...
.jpeg)
39 දෙනෙකුට හිතුණ දේවල්:
Post a Comment
කමෙන්ටුවකින් දෙන්න පොඩි තල්ලුවක්. පෝස්ටුව ගැන හිතට හිතෙන දැනෙන ඕනෙ ම දෙයක් ලියන්න මෙතැන තමයි තැන ඔන්න.... හිතේ සතුට තමයි වටින්නේ !